Нэг нь уншаад ойлгоно.
Нөгөө нь сонсоод илүү сайн ойлгоно.
Гурав дахь нь зураг хараад ойлгоно.
Өөр нэг нь текстийг арай хялбарчилж байж ойлгоно.
Гэхдээ бид бүгдэд нь:
«Энэ бол нэг хичээл. Нэг ном. Нэг арга.»
гэж өгдөг.
Тэгвэл...
бид хүүхдийг хичээлд дасан зохицуулах гэж байна уу,
эсвэл
хичээлийг хүүхдэд дасан зохицох байдлаар заах ёстой юу?
UNICEF-ийн 2026 оны мэдээллээр дэлхий дээр ойролцоогоор 240 сая хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхэд байна.
Тэд бусад хүүхдүүдтэй адилхан сурах хүсэлтэй.
Гэхдээ сургалтын материал нь тэдэнд тохиромжгүй байвал...
сургуульд байгаа ч
хичээл нь тэдэнд хүртээмж тааруу байж болно.
UNICEF-ийн мэдээлснээр хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдүүдийн хувьд хүртээмжгүй сургалтын материал нь боловсролд оролцох, суралцахад бодитоор саад болдог. (unicef.org)
Эндээс миний хувьд асуудал өөрөөр харагдаж байна.
Юу нь өөр харагдаж бодолд оруулж байна вэ гэвэл...
Нэг хүүхдэд зориулж өөр хичээл заах тухай биш.
Нэг хичээлийг...
өөр өөрөөр хүргэх тухай.
Жишээ нь:
Нэг хүүхэд текстээр уншина.
Нөгөө нь аудио сонсоно.
Өөр нэг нь хялбаршуулсан текстээр уншина.
Өөр нэг нь зураг, интерактив элементээр дамжуулж ойлгоно.
Гэхдээ...
бүгд нэг агуулгыг сурч байна.
Энэ л ялгаа нь «хэнийх нь хичээл амархан байсан бэ?» гэсэн асуудал биш.
Хэн сурах боломжтой байхаар хичээлийг зохион байгуулж төлөвлөсөн бэ?
гэдэг асуудал.
UNICEF-ийн Accessible Digital Textbooks for All санаачилга яг ийм асуудлыг шийдэхээр ажиллаж байна.
Тэдний Accessible Digital Textbooks нь нэг сургалтын агуулгыг:
аудио тайлбартай,
хялбаршуулсан тексттэй,
өөр өөр хэлбэрээр хүлээн авах боломжтой
болгон боловсруулах зарчмыг ашигладаг.
Ингэснээр хөгжлийн бэрхшээлтэй болон хөгжлийн бэрхшээлгүй хүүхдүүд нэг ангид нэг агуулгыг өөр өөр хэлбэрээр сурах боломж бүрдүүлэх зорилготой. (unicef.org)
Тэгээд үүнд AI ашиглах аргачлал гарч ирсэн.
UNICEF 2024 оноос Уругвайд Generative AI ашиглан хүртээмжтэй дижитал сурах бичиг бүтээх үйл явцыг туршиж эхэлсэн төдийгүй.
AI нь стандарт сургалтын материалыг accessibility features бүхий хувилбар болгон хувиргахад тусалсан.
Гэхдээ нэг чухал зүйл болсон.
AI-ийн анхны бүтээсэн сурах бичиг төгс байгаагүй.
Агуулга, дизайн, хүртээмжийн шинжүүдийг мэргэжлийн багууд шалгаж,
2024 оны 8, 10, 11-р сар болон 2025 оны 3-р сард нийт дөрвөн удаагийн review хийж, засварласан байна.
Тэнд боловсролын хөтөлбөрийн мэргэжилтэн, accessibility specialist, технологийн баг болон UNICEF-ийн мэргэжилтнүүд оролцжээ. (unicef.org)
Энэ жижигхэн деталь надад хамгийн их таалагдсан.
AI бүтээсэн.
Гэхдээ...
мэргэжилтнүүд шийдвэрлэсэн.
Бид хүүхдүүдэд:
«Бүгдээрээ нэг хурдаар нэгэн зэрэг хоцрогдолгүй сур.»
гэж хэлдэг.
Харин магадгүй боловсролын зорилго:
бүгдийг ижил аргаар сургах биш,
бүгдэд сурах боломжийг өгөх байх.
Нэг хүүхэд аудио сонсоод ойлголоо.
Нөгөө нь уншаад ойлголоо.
Гурав дахь нь зураг хараад ойлголоо.
Хэрэв эцэст нь бүгд:
«Би ойлголоо.»
гэж хэлж чадвал...
Бид яагаад тэднийг яг адилхан аргачлалаар сурахыг шаардах ёстой гэж?
Өнөөдрийн эх сурвалж
1. UNICEF — Accessible Digital Textbooks for All, 2026.05
UNICEF-ийн мэдээллээр дэлхийд ойролцоогоор 240 сая хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхэд байна. Тэдний хувьд хүртээмжгүй сургалтын материал нь боловсролд оролцох, суралцахад томоохон саад болдог.
Accessible Digital Textbooks (ADT) санаачилга нь сургалтын материалыг аудио, хялбаршуулсан текст болон бусад хүртээмжтэй хэлбэрээр хүргэх замаар хөгжлийн бэрхшээлтэй болон хөгжлийн бэрхшээлгүй хүүхдүүдийг нэг ангид хамт сурах боломжийг нэмэгдүүлэх зорилготой. (unicef.org)
2. UNICEF Innocenti — Can AI help bridge the gap in inclusive education?
Уругвайд UNICEF 2024 оноос Generative AI ашиглан Accessible Digital Textbook боловсруулах туршилт хийсэн.
AI нь стандарт сургалтын материалыг хүртээмжтэй хэлбэрт хөрвүүлэх эхний хувилбарыг боловсруулахад ашиглагдсан боловч анхны бүтээгдэхүүн төгс байгаагүй. UNICEF Uruguay, боловсролын хөтөлбөрийн мэргэжилтнүүд, accessibility specialists, технологийн багууд болон UNICEF-ийн бусад мэргэжилтнүүд дөрвөн удаагийн review хийж, агуулга, дизайн, accessibility features-ийг шалган сайжруулсан. (unicef.org)
Хэрэв нэг ангид 30 хүүхэд 30 өөр аргаар хамгийн сайн ойлгодог бол...
Сайн багш 30 хүүхдийг нэг аргаар сургах уу, эсвэл нэг зорилгод 30 өөр зам гаргаж өгөх үү?
Өнөөдрийн эргэцүүллийг энд өндөрлөе.
Боловсролын тэгш байдал гэдэг нь
бүх хүүхдэд ижил зүйл өгөх биш байх. Харин
Заримдаа тэгш байдал гэдэг нь:
хүүхэд бүрт ойлгох боломжтой хаалга нээж өгөх явдал.
AI тэр хаалгыг хурдан бүтээж чадна.
Гэхдээ...
Аль хаалга хүүхдэд хэрэгтэйг хүн л, багш л шийднэ.
«30 Family of the AI Tour»