Эхэндээ бүх зүйл амархан санагдана.
AI:
«Энэ сурагчид ийм даалгавар өг.»
«Энэ хүүхдийн хариулт ийм түвшинд байна.»
«Энэ эсээг ингэж үнэл.»
«Энэ хүүхдэд ийм feedback өг.»
гэж санал болгоно.
Хурдан.
Тохиромжтой.
Бүр заримдаа хүнээс илүү нарийвчлалтай мэт.
Гэхдээ...
багшийн ажлын хамгийн чухал хэсэг нь зөв хариулт олох биш байх гэж боддог юм.
Харин...
ямар шийдвэр зөв болохыг шийдэх чадвар байх нь илүү чухал.
OECD-ийн 2026 оны Reimagining Teaching in an Accelerating World тайланд AI багшийн үнэлгээний ажилд орж ирж буй өөрчлөлтийг онцгойлон авч үзсэн байна.
2024 оны TALIS өгөгдлөөр AI ашигладаг багш нарын дунд дөрөвний нэг нь сурагчдын ажлыг үнэлэх буюу дүн тавихад AI ашиглаж байсан гэж OECD мэдээлжээ.
Зарим оронд энэ үзүүлэлт бүр өндөр:
AI ашигладаг багш нарын дундаас Азербайжан, Казахстан, Хойд Македон, Өмнөд Африк, Турк, Вьетнамд дор хаяж 50% нь сурагчдын ажлыг үнэлэхэд AI ашиглаж байсан бол Узбекистанд энэ хувь 85% хүрсэн байна. (oecd.org)
Энэ тоонуудыг хараад би:
«AI үнэхээр сайн үнэлж чадах уу?»
гэж эхлээд бодсонгүй.
Өөр зүйл бодогдлоо.
Намайг хамгийн их бодолд оруулсан нь
Багш нэг хүүхдийн дүнг тавихдаа зөвхөн:
«Зөв үү, буруу юу?»
гэж хардаггүй.
Тэр хүүхдийг өмнө нь харсан.
Өмнөх долоо хоногийн ажлыг нь гүйцэтгэлийг нь мэднэ.
Яагаад энэ удаа муу хийснийг нь таамагладаг.
Бас өчигдөр өвдсөн эсвэл аливаа нэгэн шалтгаантай байж болохыг мэдэж байгаа.
Эсвэл...
Анги дээрээ асуулт асуухаас айдаг ч бичих үедээ маш сайн боддог хүүхэд ч байж болно.
Тиймээс нэг ижил хариулт
хоёр өөр хүүхдийн хувьд ижил утгатай биш.
Энд л багш мэргэжлийн шүүн тунгаах чадвар орж ирнэ.
OECD-ийн тайланд AI нь үнэлгээний зарим давтагддаг ажлыг хурдан гүйцэтгэх боломжтой ч үнэлгээг бүхэлд нь AI-д шилжүүлэх нь багш сурагчтайгаа холбоотой ойлголтоо алдах, тухайн хүүхэд яг юу чаддагийг таних боломжоо сулруулах эрсдэлтэй гэж анхааруулсан.
Мөн OECD AI-г боловсролд ашиглахдаа багшийн мэргэжлийн agency буюу шийдвэр гаргах эрх, хяналтыг хадгалах шаардлагатайг онцолж байна. (oecd.org)
Энэ бол технологийн жижиг тохиргоо биш.
Боловсролын эрх мэдлийн тухай асуудал.
Хэн хүүхдэд:
«Чи одоо энэ даалгаврыг хий.» гэж хэлэх вэ?
AI юу?
Эсвэл багш уу?
Хэн:
«Чи энэ удаа муу хийсэн ч би чамайг чадна гэж бодож байна.»
гэж хэлэх вэ?
AI юу?
Эсвэл багш уу?
Хэн:
«Энэ хүүхдэд одоо дүн тавихаас илүү эхлээд ярилцах хэрэгтэй.»
гэж шийдэх вэ?
Энэ бол алгоритмын асуулт биш.
Мэргэжлийн хүний шийдвэр гаргалтын ур чадвар.
Ирээдүйн анги танхимд AI:
сурагчийн ажил гүйцэтгэлийг уншина.
алдааг нь олно.
түвшинг нь тооцно.
feedback санал болгоно.
бүр дараагийн даалгаврыг нь санал болгоно.
Тэгвэл...
Багшийн хамгийн чухал оролцоо хаана хэвээр үлдэх вэ?
Миний бодлоор:
«Энэ хүүхдийн хувьд яг одоо юу зөв бэ?»
Гэдгийг багш өөрөө шийдэх эрхтэй байж энэ оролцоо хэвээр хадгалагдах ёстой.
Өнөөдрийн эх сурвалж
1. OECD — Reimagining Teaching in an Accelerating World, 2026.03.03
OECD-ийн International Summit on the Teaching Profession 2026-д зориулсан тайланд 2024 оны TALIS өгөгдөлд үндэслэн AI ашигладаг багш нарын дөрөвний нэг нь сурагчдын ажлыг үнэлэхэд AI ашиглаж байсан гэж мэдээлсэн.
AI ашигладаг багш нарын дундаас Азербайжан, Казахстан, Хойд Македон, Өмнөд Африк, Турк, Вьетнамд дор хаяж 50%, Узбекистанд 85% нь сурагчдын ажлыг AI-аар үнэлэхэд ашиглаж байсан байна.
OECD мөн үнэлгээг AI-д шилжүүлэхдээ багш сурагчийнхаа ахиц, хэрэгцээ, чадварыг ойлгох талын ур чадвараа алдах эрсдэлийг анхааруулж, AI ашигласан ч багшийн мэргэжлийн шийдвэр, agency болон хүн эцсийн шийдвэр гаргах оролцоогоо хадгалж үлдэх шаардлагатайг онцолсон. (oecd.org)
2. OECD — OECD Digital Education Outlook 2026, 2026.01.19
OECD-ийн 2026 оны Digital Education Outlook-д GenAI нь боловсролд үнэ цэнтэй байхын тулд тодорхой педагогикийн зорилго, хүний хяналттай ашиглагдах ёстой гэж дүгнэсэн.
Тус тайлан AI-г багшийн оронд шийдвэр гаргагч болгохоос илүү багшийн чадавхыг нэмэгдүүлэх assistant байдлаар ашиглах, багшийн agency-г хадгалах зарчмыг онцолдог. (oecd.org)
AI ашигладаг багш нарын дундах үнэлгээний хэрэглээ: OECD-ийн дундаж — 1/4
Хэрэв AI таны хүүхдийн ажлыг хүнээс хурдан, тогтвортой үнэлж чаддаг болсон ч...
«Энэ хүүхдэд яг одоо юу хэрэгтэй вэ?» гэдгийг хэн эцэслэн шийдэх эрхтэй байх ёстой вэ?
Өнөөдрийн эргэцүүллийг энд өндөрлөе.
Ирээдүйн сайн багш заавал
AI-аас илүү хурдан уншдаг
хүн байх албагүй.
Харин...
AI юу олж харсныг сонсоод, хүүхдийнхээ тухай эцсийн шийдвэрийг өөрөө гаргаж чаддаг хүн байх хэрэгтэй байж мэднэ.
Учир нь алгоритм:
хариуг олж харж чадна.
Харин багш:
хүүхдийг харж мэдэрдэг.
«30 Family of the AI Tour»