Энэ нь сайн мэдээ юу?
Муу мэдээ юу?
Эсвэл...
Эцэг эх–хүүхдийн харилцаанд шинээр үүсэж байгаа нэг том ялгаа юу?
Хүүхэд чинь:
AI-аас хичээлээ асууна.
Зураг бүтээнэ.
Орчуулна.
Мэдээлэл хайна.
Заримдаа бүр санаа зовж байгаа зүйлээ AI-д хэлнэ.
Харин та:
«Энэ чинь яг юу хийж байгаа юм?»
гэж асууж байж болох юм.
Тэгвэл нэг сонин нөхцөл үүснэ.
Хүүхэд технологийг хэрэглэж байна.
Эцэг эх технологийг ойлгох гэж араас нь явж байна.
UNICEF-ийн 2026 оны 6-р сарын 10 улсын шинэ өгөгдөлд хийсэн шинжилгээний нэг үр дүн надад их сонирхолтой санагдлаа.
Судалгаанд хамрагдсан хүүхдүүдийн AI хэрэглээ эцэг эх, асран хамгаалагчдаас 3 дахин их байжээ.
Мөн судалгаанд хамрагдсан хүүхдүүдийн 50% хүртэлх нь AI ашиглаж байсан бөгөөд ойролцоогоор 10 хүүхэд тутмын нэг нь өөрийг нь зовоож буй зүйлсийн талаар AI-аас зөвлөгөө авч байсан гэж UNICEF мэдээлсэн.
Энд би:
«Хүүхдүүд AI-д хэт их орчихжээ.»
гэж бодсонгүй.
Харин...
«Эцэг эхчүүд хүүхдийнхээ хэрэглэж байгаа ертөнцөөс хоцорч эхэлбэл яах вэ?»
гэж бодлоо.
Намайг хамгийн их бодолд оруулсан нь
Өмнө нь хүүхэд технологи ашиглахад:
«Утаснаас нь холдуул.»
«Дэлгэцийн цагийг нь багасга.»
гэж хэлэхэд хангалттай мэт байсан.
Харин AI-ийн үед асуудал өөр болж байна.
Хүүхэд:
ямар AI ашиглаж байна вэ?
гэдгийг мэдэхээс гадна...
Яагаад ашиглаж байна вэ?
Юунд итгэж байна вэ?
Юу хуваалцаж байна вэ?
Хариултыг нь хэрхэн шалгаж байна вэ?
гэдгийг ойлгох шаардлагатай.
Энэ бүхнийг хүүхэд өөрөө ганцаараа сурах боломжгүй.
UNICEF-ийн шинэ судалгаанд хүүхдүүд AI-г эцэг эхээсээ хавьгүй хурдан нэвтрүүлж байгаа нь гэр бүлийн дотор AI literacy gap буюу AI-ийн мэдлэг, хэрэглээний ялгаа үүсч болзошгүй байгааг харуулж байна.
UNICEF үүнийг зөвхөн хүүхдэд AI заах асуудал гэж харахгүй байна.
Эцэг эх, асран хамгаалагчдад зориулсан AI literacy болон support programmes хэрэгтэй гэж онцолсон.
Энд нэг чухал ялгаа бий.
Эцэг эх хүүхдээсээ:
«AI-г битгий ашигла.»
гэж шаардахын оронд...
«Чи AI-г яаж ашигладаг вэ? Надад заагаад өгөөч.»
гэж асууж эхэлж болох юм.
UNICEF-ийн эцэг эхчүүдэд зориулсан 2026 оны зөвлөмжид ч AI-ийн тухай яриаг хүүхдийн сониуч зангаас эхлүүлэхийг санал болгож байна.
Хүүхэд AI ашиглаж байгаа бол хамтдаа:
«Энэ хариултын аль хэсэг нь зөв санагдаж байна?»
«Аль хэсгийг нь шалгах хэрэгтэй вэ?»
«AI ийм хариултыг яаж гаргасан байж болох вэ?»
гэж ярилцаж болно гэж зөвлөжээ.
Энэ бол надад маш чухал өөр нэгэн өнцөг гэж харагдаж байгаа.
Эцэг эх AI-ийн багш болох шаардлагагүй.
Харин...
AI ашиглаж байгаа хүүхдийнхээ хажууд хамтдаа суралцагч хэвээр үлдэх хэрэгтэй.
Хэрэв 12 настай хүүхэд тань:
AI-г танаас илүү сайн ашигладаг бол...
та түүнээс:
«Чи надаас яагаад илүү мэддэг юм?»
гэж асуух уу?
Эсвэл:
«Чи надад AI-г заагаад өг. Харин би чамд AI-д сохроор итгэхгүй байхыг заая.»
гэж хэлэх үү?
Магадгүй ирээдүйн гэр бүлд:
Эцэг эх нь бүх хариултыг мэддэг байх
шаардлагагүй болж байгаа юм.
Харин...
хоёулаа хамтдаа зөв асуулт тавьж чаддаг байх нь илүү чухал болно.
Өнөөдрийн эх сурвалж
1. UNICEF Innocenti — Snapshot of AI Usage and Concerns Among Children and Parents, 2026.06
UNICEF Innocenti-ийн 10 улсын мэдээлэлд хийсэн шинжилгээнд Armenia, Brazil, Colombia, Dominican Republic, Jordan, Mexico, Montenegro, North Macedonia, Pakistan, Serbia багтсан.
Судалгаанд хамрагдсан хүүхдүүдийн AI хэрэглээ эцэг эх, асран хамгаалагчдаас 3 дахин их байсан бөгөөд хүүхдүүдийн 50% хүртэлх нь AI хэрэглэж байсан. Мөн ойролцоогоор 10 хүүхэд тутмын нэг нь өөрийг нь зовоож буй асуудлын талаар AI-аас зөвлөгөө авч байсан гэж UNICEF мэдээлсэн.
Гэхдээ UNICEF нотолгооны сан AI-ийн хэрэглээний хурдыг гүйцэхгүй байгааг мөн онцолж, илүү их судалгаа болон хүүхэд, гэр бүлд зориулсан evidence-informed AI literacy support шаардлагатай гэж дүгнэсэн.
2. UNICEF — Children are adopting AI technologies more than three times faster than adults, 2026.06.30
UNICEF-ийн энэхүү мэдэгдэлд 10 улсын өгөгдөлд үндэслэн дор хаяж 20 сая хүүхэд AI ашигласан гэсэн тооцоог мэдээлсэн.
Мөн 2 саяас илүү хүүхэд буюу 10 хүүхэд тутмын нэг нь өөрийг нь зовоож буй асуудлын талаар AI-аас зөвлөгөө авч, ойролцоогоор 13 сая хүүхэд суралцах болон гэрийн даалгавартаа AI ашиглаж байгаа гэсэн тооцоог танилцуулсан.
3. UNICEF Parenting — Parenting in the AI age
UNICEF-ийн эцэг эхчүүдэд зориулсан зөвлөмжид хүүхэдтэй AI-ийн талаар ярилцахдаа зөвхөн хориглох бус, хүүхэдтэй хамт AI-ийн хариултыг шалгах, юу нь зөв эсвэл эргэлзээтэй байгааг ярилцах замаар AI literacy болон critical thinking-ийг хөгжүүлэхийг зөвлөж байна.
Хэрэв таны хүүхэд AI-г танаас илүү сайн ашигладаг болсон бол...
Та хүүхдийнхээ AI багш нь байхыг хичээх үү, эсвэл хүүхэдтэйгээ хамт AI-г ойлгож сурах уу?
Өнөөдрийн эргэцүүллийг энд өндөрлөе.
AI-ийн эрин үед эцэг эхийн үнэ цэнэ:
«Би чамаас илүү ихийг мэднэ.»
гэдэг дээр тогтохгүй.
Харин:
«Бид хоёр хамтдаа мэдэхгүй зүйлээ олж чадна.»
гэдэг дээр тогтох ёстой.
Хүүхэд тань технологийг танаас түрүүлж сурч болно.
Гэхдээ...
Түүнийг хэрхэн хүн хэвээрээ ашиглахыг хамтдаа сурах боломж үргэлж танд байна.
«30 Family of the AI Tour»