Сургууль гэж бодож байна уу?
Багш гэж бодож байна уу?
Эцэг эх гэж бодож байна уу?
Магадгүй...
эдгээрээс гадна өөр нэг «багш» аль хэдийн хүүхдийн тань өдөр тутмын амьдралд орчихсон байж болох юм.
Тэр бол алгоритм.
Хүүхэд утсаа нээлээ.
Нэг бичлэг үзлээ.
Дараагийнх нь гарч ирлээ.
Түүнтэй төстэй өөр нэгийг санал болгов.
Хүүхэд нэг сэдвийг сонирхлоо.
Тэгээд түүнтэй холбоотой арван өөр зүйл урдаас нь гарч ирэв.
Хүүхэд өөрөө:
«Би үүнийг суръя.»
гэж шийдээгүй байж болно.
Гэхдээ...
тэр зүйл түүний анхаарлын өмнө дахин дахин гарч ирсээр байж болно.
Тэгвэл бид үүнийг зүгээр л «контент үзсэн» гэж нэрлэх үү?
Эсвэл...
суралцах орчин гэж харах уу?
UNICEF 2026 оны Child-Centric AI материалдаа AI хүүхдийн амьдралд аль хэдийн нөлөөлж, юу сурах, юу үзэх, хэнтэй харилцах, өөрийгөө хэрхэн ойлгоход хүртэл нөлөөлж байгааг онцолсон.
UNICEF-ийн тавьж буй гол асуулт нь:
AI хүүхдүүдэд зайлшгүй тохиолдох эсэх биш.
Харин...
хүүхдэд зориулж бүтээгдсэн AI байх уу, эсвэл насанд хүрэгчдэд зориулж бүтээсэн системд хүүхэд өөрөө дасан зохицох уу?
гэдэг асуудал.
Энэ өгүүлбэрийг уншаад би нэг өөр зүйл бодлоо.
Намайг хамгийн их бодолд оруулж байгаа зүйл бол...
Бид хүүхдийнхээ:
ямар сургуульд сургахыг сонгодог.
ямар багштай байх вэ гэдэгт анхаардаг.
ямар ном уншихыг нь ч зөвлөдөг.
Харин...
түүний анхаарлыг өдөр бүр юу татаж байгааг хэн сонгож байгааг хэр их анзаардаг вэ?
Хүүхдийн сургалтын хөтөлбөрт:
Математик бий.
Монгол хэл бий.
Англи хэл бий.
Түүх бий.
Шинжлэх ухаан бий.
Гэхдээ нэг өөр «хичээл» бас өдөр бүр явагдаж байдаг.
Юу сонирхох вэ?
Юунд удаан анхаарах вэ?
Юуг дахин дахин үзэх вэ?
Юуг чухал гэж мэдрэх вэ?
гэсэн хичээл.
Түүний багш нь заримдаа...
Алгоритм.
OECD-ийн Digital Education Outlook 2026-д GenAI нь боловсролд үр дүнтэй байхын тулд тодорхой сургалтын зорилго, педагогикийн удирдамжтай хэрэглэх ёстой гэж онцолсон.
Зүгээр л AI-аар даалгаврыг гүйцэтгүүлэхэд сурагчийн тухайн үеийн гүйцэтгэл сайжирч болох ч энэ нь заавал бодит суралцах ахиц гэсэн үг биш.
Харин сургалтын зорилготой уялдуулан зөв зохион байгуулсан AI нь суралцах үйл явцыг дэмжих боломжтой гэж OECD-ийн 2026 оны тоймд дурджээ.
Эндээс надад нэг ялгаа харагдав.
AI хүүхдэд юу зааж байна вэ?
гэдгээс өмнө...
AI хүүхдийн анхаарлыг юунд чиглүүлж байна вэ?
гэж асуух хэрэгтэй болж байна.
Хэрэв 10 жилийн дараа хүүхдийн тань сургууль:
юу сурахыг
заасаар байхад,
алгоритмууд өдөр бүр:
юуг сонирхохыг
нь тодорхойлсоор байвал...
Таны хүүхдийн жинхэнэ сургалтын хөтөлбөрийг хэн бичиж байна гэж та хэлэх вэ?
Өнөөдрийн эх сурвалж
1. UNICEF — Child-Centric AI, 2026.04.13
UNICEF-ийн 2026 оны материалд AI хүүхдийн амьдралд аль хэдийн нөлөөлж, юу сурах, юу үзэх, хэнтэй харилцах, өөрийгөө хэрхэн ойлгох зэрэгт нөлөөлж байгааг онцолсон.
UNICEF хүүхдүүдийг насанд хүрэгчдэд зориулан бүтээгдсэн AI системд зүгээр нэг дасан зохицуулах биш, хүүхдийн эрх, хөгжил, сайн сайхан байдлыг төвд нь тавьсан AI бүтээх шаардлагатай гэж тайлбарлаж байна.
2. OECD — OECD Digital Education Outlook 2026, 2026.01.19
OECD-ийн 2026 оны тайланд GenAI нь сургалтын тодорхой зорилго, педагогикийн зарчимтай уялдсан үед суралцахад дэмжлэг үзүүлэх боломжтой боловч ерөнхий зориулалтын AI-д даалгавар, танин мэдэхүйн ажлыг шууд шилжүүлэх нь гүйцэтгэл сайжрах боловч бодит суралцах ахиц гарахгүй байх эрсдэлтэйг дурдсан.
Тус тайлан мөн AI-г хүний харилцаа, бие даасан сэтгэлгээ болон суурь ур чадварыг сулруулах бус, тэдгээрийг дэмжих зорилгоор ашиглахыг зөвлөж байна.
Хэрэв сургууль хүүхдэд тань өдөрт 6 цаг хичээл заадаг ч алгоритм өдөрт хэдэн арван удаа түүний анхаарлыг өөрчилж байвал...
Та хүүхдийнхээ боловсролын хамгийн хүчтэй орчныг хаана гэж харах вэ?
Өнөөдрийн эргэцүүллийг энд өндөрлөе.
Бид хүүхдийнхээ юу сурахыг сонгоход их анхаардаг.
Харин ирээдүйд илүү чухал асуулт байж болохыг үгүйсгэхгүй:
«Тэр юунд анхаардаг хүн болж өсөж байна вэ?»
Учир нь мэдлэгийг дараа нь олж болно.
Харин...
Анхаарлаа юунд өгөхөө сонгодог хүн болох нь өөрөө боловсрол байж мэднэ.
«30 Family of the AI Tour»